Gorące tematy: Ryszard Opara: „AMEN” Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
21 postów 107 komentarzy

Maciej Ł.

Maciej Ł. - Radca prawny.

Ranking błędów narodowych

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Witos, Daszyński i inni, niepomni zasady neminem captivabimus nisi iure victum,nie upominają się ani o zabitego generała Zagórskiego, ani o więzionego generała Rozwadowskiego, nie przypuszczając, że sami niedługo padną ofiarą tego samego bezprawia...

 

Każdy naród ma w swej historii dni chwały, jak i dni wstydu. Są wydarzenia, z których można być dumnym, ale są i wydarzenia, których lepiej, żeby nie było. Teraźniejszość jest konsekwencją przeszłości. Zastanowiłem się kiedyś, co sprawiło, że Polska jest w takim a nie innym miejscu. W ciągu ostatnich 200 lat położenie naszego narodu w bardzo dużym stopniu zależało od sąsiadów, ale nie wszystko można na nich zrzucić. Przeanalizowałem historię Polski i spróbowałem wybrać wydarzenia, które negatywnie zadecydowały o dalszych losach naszego kraju. Wybór jest subiektywny. Każdy może stworzyć własną listę. Ja wybrałem następujące:


 

XII - XIII w. - Bierność w Prusach


 

W początkowym okresie państwowości polskiej trudno mi wskazać na rażące błędy. Piastowie byli dobrymi organizatorami państwa. Nie uważam za błąd testamentu Krzywoustego. Jego celem nie było rozbicie kraju a prawie każdy kraj w średniowieczu przechodził okres rozdrobnienia. Za przejaw bierności uważam brak długofalowej i konsekwentnej polityki p-ko Prusom. Niemcy potrafili podbić Słowian połabskich i teraz nawet mają na ich terenach stolicę. Po podboju Połabia, zaczęli podporządkowywać sobie Pomorze i Ziemię Lubuską. Weszli do Inflant. Polscy książęta wyprawiali się p-ko Prusom, ale nie osiągnęli trwałych sukcesów. W końcu daliśmy niemieckiemu zakonowi rycerskiemu niewielkie terytorium i ten rozprawił się z Prusami w ciągu 100 lat. Polacy nie potrafili zbudować ani własnego zakonu rycerskiego, ani też podbić Prusów. Podbój może rodzić opory etyczne, ale... Ruś podbiliśmy (w końcowym etapie ze św. Jadwigą na czele) i jakoś nie czujemy wstydu. Gdybyśmy nie pobili Rusi, weszliby w to miejsce Litwini. Prusów sobie nie podporządkowaliśmy, więc obszar ten wypełnił Zakon Krzyżacki.


 

Skutki: Niemcy w Prusach, czasowa utrata Pomorza Gdańskiego, wojny polsko-krzyżackie.


 

XVI w. - Utworzenie Prus Książęcych


 

W 1519 r. wybuchła kolejna wojna z Zakonem. Litwa, jak to często bywało, odmówiła Polsce pomocy. Nie usprawiedliwia to jednak faktu, że mocarstwo, jakim była już wówczas Polska, nie potrafiło ostatecznie „urwać łba hydrze”, zająć całe terytorium krzyżackie i ostatecznie zlikwidować zagrożenie na północy. Zygmunt Stary zachował część terenów dla Albrechta Hochenzollerna i zgodził się na utworzenie Prus Książęcych. Do tego pozwoliliśmy na powstanie pierwszego państwa w Europie z luteranizmem, jako wyznaniem panującym. Sami sobie wyhodowaliśmy przyszłego zaborcę.


 

Skutki: niemieckie państwo protestanckie na północy, stopniowa germanizacja kolonistów polskich w Prusach, sąsiad, który fałszował nasz pieniądz, korumpował kilka pokoleń polskiej szlachty i zrodził plany rozbiorowe.


 

XVI - XVIII w. - Elekcja królów


 

Elekcja królów osłabiała monarchów. Kandydaci targowali się ze szlachtą, aby zdobyć sobie jej poparcie a kiedy już kto został obrany królem – podpisywał artykuły henrykowskie i pacta conventa. Doprowadziło to do stopniowego osłabienia władzy królewskiej i załamania równowagi pomiędzy władzą wykonawczą oraz ustawodawczą. Prawo do wypowiedzenia królowi posłuszeństwa doprowadziło do licznych rokoszy i wojen domowych. Przyczyniło się do rozdzielenia instytucji monarchy od państwa. Można było buntować się p-ko królowi, wymieniać go na innego (Ujście, Kiejdany) i szlachta nie traktowała tego jako zdrady stanu.


 

Skutki: Rokosze, wojny domowe, sejmokracja, anarchia.


 

XVII - XIX w. - Bierność na Ukrainie


 

W tamtych czasach podziały religijne były ważniejsze od narodowych, ale podziały te często pokrywały się ze sobą. Na Rusi Polacy byli głównie katolikami a Rusini – prawosławni. Zamiast promować katolicyzm na wschodzie, stworzyliśmy Rusinom Kościół grecko-katolicki. W późniejszym okresie – rzymscy katolicy spolonizowali się a grekokatolicy stali się Ukraińcami. Wokół Kościoła grekokatolickiego budowali swą tożsamość. Tak pisał Feliks Koneczny (za realitas.pl):


 

Unia jest we wschodniej Galicji tworem sztucznym, który runąłby od razu, gdy miał sam stać o własnych siłach, bez opieki z zewnątrz /.../ Wszystkie zabiegi o poprawę kleru unickiego nie zdały się na nic – i dziś jest on nie tylko gorliwym hajdamactwa zwolennikiem, ale w znacznej części jego twórcą (nawet z kazalnicy!). Wobec tego trzeba zaprzestać wreszcie marnować siły na podtrzymywanie obrządku greckiego, a użyć ich lepiej na wzmocnienie łacińskiego”. („Świat Słowiański”, 1908, s. 589-590).

Rusini zaczęli uważać za swoich wszystkich, którzy byli ochrzczeni w cerkwiach, tudzież ich potomków. Parochowie ruscy wiedli o te «dusze» z proboszczami łacińskimi nieraz gwałtowne i gorszące spory. Cerkiew zamieniała się na biurko ruskiej propagandy izanim nasi księża się spostrzegli, już tysiące ludu polskiego i polskiej szlachty zagrodowej zruszczyło się. Wyliczono, że do roku 1909 łowienie dusz «łacińskich» przez duchowieństwo ruskie objęło 30 740 osób.(F. Koneczny, Święci w dziejach narodu polskiego, Warszawa – Kraków 1988, s. 578.)



 

Później urządzili nam rzezie na Kresach...


 

Skutek: Ukraińcy w Galicji wschodniej.


 

Lata 20-te XX w. - Bierność w czasie zamachu majowego


 

Piłsudczycy przejęli władzę nad krajem stosunkowo łatwo. Wynikało, to z braku odpowiedniej reakcji władz i wojska na zamach stanu podlegający pod Kodeks karny. Prezydent Stanisław Wojciechowski zrezygnował z urzędu zaledwie po 3 dniach od rozpoczęcia działań przez piłsudczyków. Decyzja była zbyt pochopna. Może przytoczę gen. Izydora Modelskiego, według: Zeszyty historyczne 92/93./94/95, Wojskowe przyczyny klęski wrześniowej 1939 r., Instytut Literacki, Paryż 1990-91, zeszyt 92, str. 22-23:


 

(...)Dlaczego rokosz majowy się udał, uzasadnia generał Stanisław Haller w swejbroszurze. Ogół oficerski do argumentów generała Stanisława Hallera dodawał jeszcze inne, według mego zdania najistotniejsze:

Rząd nie stłumił przygotowań do zamachu w zarodku, o których nie mógł nie

wiedzieć,

brak zdecydowania po stronie Rządu po ujawnieniu buntu,

brak szybkości w wykonaniu decyzji i

brak bezwzględności w postępowaniu.

Rokoszanie wiedzieli, że bunt „gardłem grozi". Postępowali więc zgodnie z wyżej wymienionymi postulatami, to jest bez skrupułów, „totalnie". Po stronie zaś rządowej:

generał Ładoś zwlekał pod Ożarowem z natarciem na Warszawę, nie wiadomo na co i po co,

generał Żymierski namawiał do tego czekania generała Ładosia, za co mu po tym sanacja się odwdzięczyła głośnym procesem,

— „mobilizacja" wojsk rządowych była niezdecydowana, połowiczna, słaba,

reakcja Rządu na sabotaże czerwonych kolejarzy była nijaka. Oddziały wielkopolskie siłą sobie musiały otwierać drogę (w Kutnie i nie tylko tam).


 

Skutek:

Grosoficerów (bo ci ostatecznie decydowali o postawie wojska) widząc zdecydowanie po stronie rokoszu, a słabość, miękkość i wahanie po stronie Rządu, zachowała postawę wyczekiwania. Gdy już widocznym było, „...skąd wiatr wieje", przeszli na stronę rokoszan. „...Słaby Prezydent, chcąc uniknąć dalszego rozlewu krwi, składa swój urząd w chwili, gdy szala zwycięstwa się waha. To decyduje o losie Polski i jej rządach, Władzę absolutną obejmuje niepodzielnie Marszałek Józef Piłsudski i jego partia. Sejm bez odwagi cywilnej daje absolutorium za bunt i zamach stanu. Witos, Daszyński i inni, niepomni zasadyneminem captivabimus nisi iure victum,nie upominają się ani o zabitego generała Zagórskiego, ani o więzionego generała Rozwadowskiego, nie przypuszczając, że sami niedługo padną ofiarą tego samego bezprawia, któremu w zarodku nie sprzeciwili się..." (L.dz. 594/39).


 

Skutki: likwidacja demokracji. Wprowadzenie wojska do polityki a polityki do wojska. Obsadzanie kierowniczych stanowisk w wojsku według klucza politycznego. Morderstwa polityczne. Śmierć gen. Zagórskiego, gen. Rozwadowskiego i wielu innych wojskowych. Demoralizacja armii. Częściowe zablokowanie reform w wojsku przez piłsudczyków.


 

Lata 90-te XX w. - XXI w. - Korupcja i prywata


 

Trudno obwiniać społeczeństwo za działania władzy w okresie PRL-u, ponieważ była to władza narzucona przez obce mocarstwo. Można też zrozumieć wiele niekorzystnych zjawisk w III RP, ponieważ aparat komunistyczny miał wpływy we wszystkich obszarach życia społeczno-gospodarczego. Nie można jednak usprawiedliwić przedkładania przez wielu przeciętnych Polaków własnych interesów nad interesem społecznym. Dotyczy to nie tylko stolicy, ale sporej części społeczeństwa od dalekiej prowincji po Sejm. Zjawisko przejmowania lub sprzedaży w niejasnych okolicznościach majątku państwowego, łapownictwo, oszustwa podatkowe, zaniżanie składek do ZUS, kupowanie rent, „lewe” zwolnienia chorobowe, wyłudzanie zasiłków, zatrudnianie „na czarno” i inne negatywne zjawiska kładą się cieniem na III RP. Trudno obwiniać za wszystko klasę polityczną. Mam co prawda wrażenie, że obecnie nie jest z tymi zjawiskami tak źle, jak w latach 90-tych XX w.


 

Skutki: straty finansowe (trudne do obliczenia).


 

Tyle o przeszłości. Sztuką będzie tak zmieniać charakter narodowy, aby przyszłe pokolenia rozumnie kierowały polityką naszego państwa.

 

(1. publ w marcu 2013 r.)


 

KOMENTARZE

  • @ Autor
    Idzie Pan tropem utartych stereotypów. No i oczywiście - zawsze jest ta fundamentalna wątpliwość metodologiczna, że tak naprawdę, da się skutki tego rodzaju wyborów ocenić wyłącznie post factum. Jak tu więc pisać o "błędach"..?

    Ale też lubię takie zabawy: http://boskawola.blogspot.com/2011/02/stracone-szanse-czyli-geopolityka.html
  • @Autor
    U nas często używa się takiego sformułowania "mądrość wschodu i wiedza zachodu". Czasem zastanawiam się skąd to się wzięło. Może ten nasz naród nie ma tej mądrości o sobie i wiedzy o sobie. Może - po prostu - nie wie czego che, może błądzi na oślep.
    Jak zdobyć tę mądrość i tę wiedzę? próbuję: http:/www.ligapolit.pl

    Zapraszam wszystkich i to nie tylko z wiedzą historyczna.
  • @chess 13:47:14
    W dziale historycznym chyba można pisać o historii a nawet ... prehistorii.
  • Elekcja królów
    Pozwolę sobie uczepić się tego ważnego dla Polski problemu, jakim była wolna elekcja.

    Często pisze się o tym, jako o rzeczy oczywistej. Ostatni król z rodziny Jagiellonów umarł, to sobie szlachta wybierała królów. Czy tak było naprawdę?
    Czy zdajemy sobie sprawę z tego co to była wolna elekcja króla? Jak potężny przywilej dostała w swoje ręce szlachta polska i litewska? Przywilej ten przywłaszczony sobie faktycznie przez szlachtę przyćmił wszystkie wcześniejsze przywileje. To był precedens na skalę europejską. Owszem tron Polski był elekcyjny w obrębie dynastii, ale zasady sukcesji z ojca na syna, czy z brata na brata nikt nie kwestionował. Po roku 1572 uległo to zmianie.
    Kto był winien temu wykolejeniu ustroju Rzeczypospolitej, jakim była wolna elekcja króla? WINIEN TEMU BYŁ SAM KRÓL ZYGMUNT II AUGUST.
    Brzmi to szokująco? Może dla niektórych.
    Jak wiadomo Zygmunt II był żonaty trzykrotnie: z Elżbietą Habsburg, Barbarą Radziwiłłówną i Katarzyną Habsburg. Habsburżanki chore na epilepsję i bezpłodne nie dały dynastii sukcesora, tak samo Barbara chora na nowotwór. Ostatnie małżeństwo króla zostało zawarte w 1553 r. Pięć lat później, gdy już było pewne, że dynastia Jagiellonów wymrze. 14 I 1558 r. posłowie na sejmie przedstawili królowie i senatowi projekt ustawy sukcesyjnej. Był to akt ogromnej wagi i świadczył o trosce jaką Polacy wykazywali wówczas o swój kraj. Główne założenia ustawy były takie:
    - w podanym terminie sejmiki wybierają poczwórny komplet posłów i ci posłowie zjeżdżają się na sejm w Piotrkowie,
    - każdy sejmik miał wręczyć posłom zapieczętowaną kopertę z nazwiskiem kandydata na króla; instrukcja ta nie była jednak dla posłów wiążąca,
    - o wyborze króla/ i nowej dynastii decyduje większość głosów poselskich,
    - posłem na sejm elekcyjny nie mógł być wybrany żaden starosta pograniczny ani nikt kto świeżo przybył z zagranicy; miało to wyeliminować agentów obcych dworów,
    - z elekcji wykluczono duchowieństwo, jako składające przysięgę na wierność papieżowi tutaj potraktowanemu jako "ośrodek zagraniczny"; Miało to uciąć wszelkie intrygi obcych dworów i ich ingerencję w elekcję.
    - posłowie nie mogli prowadzić żadnej korespondencji nawet prywatnej,
    - orszaki poselskie były ograniczone do kilku osób,
    - każdy kto bez upoważnienia sejmików znalazłby się na sejmie, elekcyjnym miał być sądzony, jak za zdradę kraju.

    Projekt ten został odrzucony przez króla Zygmunta II i senat.
    Kolejny raz do projektu włączono jako elektorów przedstawicieli 11 największych miast Rzeczypospolitej. I ten projekt też został odrzucony. Król do samego końca się łudził, że jeszcze uda się mu spłodzić potomka, co budziło tylko śmiech współczesnych.
    Zygmunt II August jest całkowitym przeciwieństwem Kazimierza III Wielkiego, który potrafił zadbać o sukcesję władzy w Polsce, zdając sobie sprawę z tego, jak bardzo ważna jest ona dla spokojnego funkcjonowania kraju. Zygmunt II August zajęty kurwieniem się z licznymi kochankami miał w dupie kraj.

    Umarł, jak ostatnia łajza w zamku knyszyńskim 7 VII 1572 roku. Jego akolici i kochanki ograbili cały zamek, zabierając nawet ubranie z królewskiego trupa. Ta data 7 VII 1572 jest jedną z najbardziej tragicznych dat w naszej historii. Ustrój Rzeczypospolitej Obojga Narodów został wywrócony. "Naród polityczny" miał teraz główkować, co robić gdy nie ma króla, kto będzie zatwierdzał prawa, kto będzie egzekwował wyroki, sądził... I tak zaczęła się tragiczna dla naszego kraju epoka wolnych elekcji.
  • @sceptyczny 17:27:30
    Dobre. Nie wiedziałem tych szczegółach.

    Pozdr.
  • @sceptyczny 17:27:30
    Niedaleko pada jabłko od jabłoni (matka Bona).
    Ukłony

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930